|
ALİ ZORLU
1338 yılında Bodrum'un Dere köyünde doğdum.1938 yılında mehanizma ile sünger avcılığına başladım. 1942 yılına kadar çeşitli teknelerde Ege ve Karamanya sahillerinde süngercilik yapıp, 1942-1945 yıllarında askerliğimi yaptım. 1946 yılında forma dalgıçlığı ile Mancorna olarak, dalgıçlığım 1950 yılına kadar devam etti. 1951' de dalgıçlığı bırakıp mancorna makinalarda kaptanlığa devam ettim. Bu zaman zarfında 50 dalgıç yetiştirdim.Ve bu zaman içerisinde 7 kişi vurgun yiyip kucağımda öldü. Bunlardan ikisi Kaş'ta öldü. Onları orada Kaş mezarlığına gömdüm.Yanımızda vurgun yiyip ölen arkadaşlarımızı o an nerede bulunuyorsak oralarda müsait bir yere mezar kazıp gömüyorduk. Bu şekilde oluşan Ege ve Karamanya kıyılarında çok isimsiz mezar vardır. 1980 yılında denizcilik hayatımı bırakıp,bugün Dereköy’de yaşamaktayım.
FERUDUN BORUK
1933 yılında İstanbul’da doğdu. 1951 yılında Deniz Kuvvetleri Komutanlığı’na katılıp gönüllü dalgıç oldu. Çanakkale’de batan Dumlupınar Denizaltısı’na yapılan kurtarma çalışmalarına katıldı. 1956 yılında T.C.G. Kurtaran Gemisi ile ABD ye gitti. Amerika da balıkadam kursu gördü. Aynı gemide yedi sene derinsu dalgıçlığı (heliox ile) yaptı. 1959 ile 1963 ve 1966 ile 1973 yılları arasında Kurtarma ve Sualtı Komutanlığı’nda uygulamalı dalgıç öğretmenliği yaptı. 1973 yılında kendi isteği ile emekli oldu. Yıllar sonra çok özlediği sualtına dönerek Bodrum ve Marmaris’de rehber ve eğitmen olarak çalıştı. 1952 ve 1992 yılları arasında 40 yıllık dalış hayatı olan Ferudun Boruk 13 Eylül 2000 tarihinde hayata gözlerini yumdu.
HAYRETTİN AKÇAAL
1936 yılında Bodrum Yalıkavak’ta doğdum. İlkokulu burada bitirip.ilk denizcilik hayatıma 1955 yılında Gaydura Ali Kaptan ile meydancı olarak başladım. O yıl kaptanım Gaydura Ali Bodrum Çataladalar mevkiinde geçirdiği bir kaza sonucu boğularak öldü. 1956-1959 yıllarında askerliğimi bahriyeli olarak Gölcük’te tamamladım. 1960’da askerlik dönüşü, Kokaçi Ahmet Nalbantoğlu’nun süngerci teknelerinde meydancı olarak çalıştım. 1961 yılında Gaplının Ali Asar ile forma dalgıcı olarak çalışmaya karar verip, ilk dalışımı Bodrum Kalesi’nin arkasında erişteye yaptım ve iki güzel erişte süngeri çıkartıp ,zamanın ünlü dalgıçlarından Savran’dan Büyük övgü aldım, buda beni oldukça keyiflendirdi. Bu şekilde formalı mancorna sünger avcısı olarak Ege ve Karamanya kıyılarında beş altı sene çalıştım. 1965-1966 yıllarında Balık Adam isimli süngerci teknesi ile Libya'ya sünger avlamaya gittik. 1967 yılında kayın biraderime ait Harika isimli süngerci teknesinde kaptan olarak çalışmaya devam ettim. 1969 yılında Suat isimli süngerci teknesini satın alıp kendi teknemde hem dalgıçlık hemde kaptanlık yaparak 1986 yılına kadar devam ettim. 1986 yılında teknemi satıp turizme başladım.
İBRAHİM ERDOĞAN
(Fenerci İbrahim)
1920 yılında Bodrumun Farilya köyünde doğdum. Gece okullarına devam ederek İlkokul diploması aldım. 1936 yılında aynacı olarak sünger avcılığına başladım. 1937 yılında yelken ile gangava çekerek sünger avcılığı yaptık ( çünkü motor yoktu). 1938'den 1940 yılları arası üç sene Kamil Acar ile mehanizma ile dalgıç olarak sünger avcılığına devam edip 1941 ile 1943 yılları arasında askerliğimi bahriyeli olarak 36 ay İzmit'te tamamlayıp tehris oldum. 1944'ten 1950 yılına kadar dalgıç ve kaptan olarak sünger avcılığına devam edip 1951 yılından 1981 yılına kadar sent apastol Bodrum fenerciliği yapıp buradan emekli oldum.
Halen Bodrumda maske palet ile kıyılarda keyif dalışlarına devam ediyorum.
MEHMET BULUŞ (Tabancalı)
1928 yılında Farilya'da doğdum. İlkokulu burada bitirip 1945 yılında Pinti' nin İbrahim Özçelik’e ait ‘’Özçelik’’ isimli süngerci teknesinde aylıkçı olarak denizcilik hayatıma başladım. 1946 yılında aynı yerde muçuna ile dalgıç olarak Ege ve Akdeniz kıyılarında sünger avcılığına devam ettim.1947 yılında İbrahim Kaptan Özçelik teknesini mancorna makinaya dönüştürdü. Ben de ilk defa Karamanya kıyılarında mancorna çalışarak sünger avcılığı yaptım. 1948 yılında aynacı sandalında aletsiz dalış yaparak çalıştım. 1949 yılında asker oldum. Askerliğimi Darıca Römorkör'ünde serdümen olarak tamamlayıp 1952 Mayıs ayının 7'sinde terhis oldum. Askerden döner dönmez Şeytan Mehmet Kaptan ile dalgıç olarak süngerciliğe, 1953 sezon sonuna kadar devam ettim.
1954 yılında Fenerci İbrahim Kaptan ile mehanizma olarak devam edip, 1961 yılında Pinti İbrahim Kaptan ile balık adam olarak sünger avcılığına başladım. Çeşitli süngerci teknelerinde Ege ve Akdeniz kıyılarında sünger avcılığına 1986 yılına kadar devam edip denizciliği bıraktım. Halen Farilya'da yaşamaktayım.
SABRİ ZOR
1934 yılında Bodrum Yalıkavak'ta doğdum. İlkokulu Bodrum'da bitirdim. 1949 yılında "Koca Şeytan" Mehmet Kaptan ile aylıkçı olarak denizcilik hatıma başladım. Bir ay sonra bir kaç deneme dalışını takiben bendeki olumlu gelişmeyi gören kaptanım Koca Şeytan beni hemen dalış kadrosuna geçirdi. Dalıgıç sayısı benimle birlikte on iki kişi olmuştu. Mehanizma takımıyla çalışıyor ve mancorna dalış yapmamıza rağmen günde altışar dalış yapıyorduk. Aksona nedir bilen yoktu o zamanlar. Çok kısa dip zamanımızla beş on dakika süresince avlandıktan sonra hızlı bir şekilde bizi yukarıya çekiyorlardı. Koca şeytanla iki yıl çalıştım. 1950 yılında Payzona Hüseyin Kaptan ile çalıştım. 1951 yılnda Cevri Hasan Kaptan ile mehanizma teşkilatı kullanarak mancorna sünger avcılığına devam ettim. Bu çalışmam Ege ve Karamanya kıyılarında 1954 sezon sonuna kadar devam etti. Bu zaman içerisinde yüzlerce kilo sünger çıkarttım. 1955 yılının üçüncü ayında asker oldum. Askerliğimi Sualtı Kurtarma Komutanlığı'nda forma dalgıcı olarak tamamlayıp,1958 yılının üçüncü ayında terhis oldum. Bodrum'a döndüğümde Cevri Hasan'ın oğlu İbrahim ile SERBEST isimli tekne ile forma dalgıcı mancorna olarak sünger avcılığına devam ettim. Bu çalışmam 1959 yılına kadar sürdü. 1960 yılında Deli İbrahim'in İLK ADIM teknesinde çalıştım. 1961 yılına kendi yaptırdığım ERDOĞAN isimli tırhandilim ile kendi ekibimi kurup, yeni teknoliji olan nargile sistemine geçiş yaptım. Bu teknemle Ege ve Karamanya kıyılarında tonlarca kilo sünger çıkartıp ihraç ettik. 1986 yılnda süngerler hastalanıp ekonomik değerini yitirince sünger avcılığını bırakmak zorunda kaldım. Bunca zaman zarfında çok dalgıç yetiştirdim. Çok şükür hiç bir vurgun vermeden bu işi bitirdim. Bundan sonra bende turizme başladım. Halen Bodrum'da SEFA isimli guleti'imle mavi yolculuk yapmaktayım.
|
DARA ÇETİNKALE
1932 yılında İstanbulda doğdu. Askeri okuldan sonra 1950 de Kasımpaşa Dalgıç Okulu’nda birinci sınıf dalgıç oldu. Dalgıçlık ve hocalık yaptı. 1957 de balıkadam oldu. Subay, astsubay ve er olmak üzere binlerce öğrenci yetiştirdi. 1958 yılında Çanakkale Boğazında batan 91 metredeki Dumlupınar Denizaltısı’na Helyum-Oksijen (heliox) karışımı ile daldı. 1981 yılında Donanma’dan emekli oldu. 30 yıllık dalgıçlık haytında birçok ilke imza attı. 1960 yılından bu yana ‘ikinci yurdum’ dediği Bodruma yerleşerek sualtı turizmine hizmet verdi. 1986-1990 yıllarında SCSPF ‘de görev alıp Sualtı Milli Takım hocalığı yaptı. Ayrıca Bodrum Sualtı Sporları Takımı’nın da hocalığını yaparak takımın başarılarına katkıda bulundu. Dalış hayatı boyunca ülke sularında dalmadığı bölge bırakmadı. 1995 yılında 45 senelik dalgıçlık hizmetine son vererek ikinci emekliliğine ayrıldı.
HALİT KARATAŞ
30 Mayıs 1939 da İstanbulda doğdu . 30 Ağustos 1958 de Kurtaran gemisine tayin oldu. 1959 Aralık ayında Çubuklu Dalgıç Okulunda 2.sınıf dalgıç kursunu bitirdikten sonra tekrar Kurtaranda görevine devam etti. Mart 1964 de 1. sınıf dalgıç kursu için USA Navy Deep Sea Diving School’a gitti. 9 aylık eğitiminden sonra Kurtarma ve Sualtı Komutanlığı 1.sınıf dalgıç ve balıkadam nazari dalgıçlık öğretmenliğine atandı.
Temmuz 1972 tarihinde USA Navy Deep Sea Diving Technical kursunu başarı ile bitirdi. İlk öğretmenliğinden emeklilik tarihi olan Mart 1985’e kadar birçok 1.sınıf dalgıç, er balıkadam eğitimlerinde rol aldı.Bu arada sünger dalgıçlarının tedavisinde gösterdiği gayret ve özveri ile onların onların kalbinde özel bir yeri bulunmaktadır.
Haziran 1985’de Antalya’ya yerleşerek oğlu Bilal ve kızı Hilal ile Kemer’deki ilk dalgıç okulunu açtı ve halen sualtı turizminde çalışmakta ve dalışlara devam etmektedir.
HASAN ERTEKİN (Göbek Hasan)
1930 yılında Bodrum' da doğdum. İlk okulu üçüncü sınıfa kadar okuyup buradan ayrıldım. Hayat mücadelesine başladım. 1944 yılında aynacı sandalında, Hacı Ali'nin Hasan Kaptan ile ilk sünger avcılığına başladım. Üç yıl aynacı sandalında çalıştım. 1948-1949 yıllarında Ömer Cizdar ile aynacı olarak Marmara'ya kadar yelken ve kürekle bütün Egeyi çalıştık. 1950 yılında asker oldum. Askerliğimi Gölcük'te,arama tarama gemisinde yaparken, 1951 yılında Amerika'ya Başaran Gemisini almak için gittik. Bu seyahatimde, Hulisi Kentmen'de makine Başçavuşu'muzdu. Bu seyahatimiz altı ay sürdü. Altı ay boyunca çeşitli ülkelere uğrayarak yurda döndük. 1953 yılında terhis olup Bodrum'a döndüm. Tekrar eski patronum Ömer Cizdar ile aynacı sandalında süngercilik yaparak 1960 yılına kadar çalıştım. 1961 yılında Tosun ve Baskınlar'ın Bodrum'a getirmiş oldukları balık adam takımı ile Ahmet Konday'ın Neşe isimli piyadesinde yeni sistemle sünger avcılığına devam ettim. Burada iki yıl çalıştım. 1964 yılında gene eski çalıştığım yere, Ömer Cizdar'ın yeni yaptığı Birlik isimli güzel bir Tirhandil olan nargile donanımlı tekneye döndüm. 1968-1969 yıllarında Ali İmbat'ın Meltem isimli süngerci teknesinde çalıştım. Böylece çeşitli teknelerde Mancorna dalgıç olarak1980 yılına kadar çalışıp, 1980 yılında Nur isimli süngerci teknesini satın alıp, 1984 yılına kadar kendi teknemde kaptan ve dalgıç olarak çalıştım. 1985 yılında teknemi satıp denizi bıraktım..
MEHMET AYBATAN
(Çolak Mehmet)
1928 yılında Bodrum'da doğdum. İlk okulu burada bitirip, 1944 yılında zamanın ünlü kaptanlarından,Vapora Hüseyin Kaptan ile ilk denizcilik hayatıma aylıkçı (Roda çevirme görevlisi) olarak başladım. Bu şekilde çalışmaya üç yıldevam ettim. 1947 yılında Deli İbrahim ile formalı Mancorna dalgıç olarak sünger avcılığına başladım. Sezon boyu Bodrum İmroz arası çalıştık. Sezon sonu Gökova körfezine, kış taksidine gittik, bu kış taksidi sırasında Bozburunlu Durmuş isimli bir arkadaşımızı kaybettik, bu arkadaşımızı Datça'nın Körmen kıyısında, Datça Cumhuriyet Savcısının nezaretinde defnettik. 1949 yılı sezon sonuna kadar Deli İbrahim Kaptan ile çalışıp sezon sonu asker oldum. İstanbul Topkapıda altıncı uçak savar Alayında 30 ay askerlik yapıp terhis oldum. Askerlik dönüşü kendi işmi kendim kurmaya karar verdim. Mustafa Denizaslanı'na yedi buçuk metre boyunda Metinol isimli bir piyade tekne yaptırıp, forma dalış takımıyla donatıp, Mancorna makina olarak işe başladım. Bu teknem ile Ege ve Karamanya kıyılarında yıllarca sünger avcılığı yapıp tonlarca sünger çıkartıp ihraç ettik. 1966 yılı 10 Temmuz günü Çeşme Ilıcalar açıklarında çalışırken sağ elimi kayışlara kaptırıp, sağ elimi bilekten kaybettim. Böylece dalgıçlık hayatım sona ermiş oldu. 1967 yılından itiberen Gangava ile sünger avcılığına başladım. Gangava ile 1974 yılına kadar devam eden sünger avcılığım Bodrum'da başlayan turizm ile son buldu. Şu an halen Bodrum'da otuz metre boyunda, "Tanyeli 1" isimli 11 kabin Gulet'imle turizm yapmaktayım.
TOSUN SEZEN
1938’de İstanbul’da doğdu.
1954 senesinde Caddebostan Türk Balıkadamları Klübü’nde faaliyet gösterdi.
1956 senesinde Robert Koleji’nde Sualtı Yüzücülük Klübünü kurdu.
1958’de Robert Koleji’nden mezun oldu.
1959 senesinde Et ve Balık Kurumu Balıkçılık Araştırma Merkezi’nde Süngerciliği Modernize etmek için bir proje uyguladı.
1960 senesinde Deniz Kuvvetleri’nde Yd. Subaylığını yaptı.Çubuklu Dalgıç Okulu'nda SCUBA kursu öğretmenliği,ve Kombine Mayın Projesi Dalgıç Sb. vazifelerinde bulundu.
1962’de M.Baskın Sokullu ile Sokullu-Sezen Denizdibi İşleri Kollektif Şirketi’ni kurarak sünger avcılığına başladı. Süngercilere modern balıkadam takımları ile dalmayı tanıttı. Dekompresyon tabloları ve basınç odası tedavisi hakkında eğitim verdi. 1963’de Libya Karasuları’nda sünger avladı.
1965-1971 senelerinde Çannakkale’de 1.Dünya Harbi’nde batan Irresistable, Bomet, Ocean, Triumph harp gemilerinin kıymetli parçalarının çıkartılmasında çalışmıştır.
1971-1995 Sokullu-Sezen Denizdibi İşleri A.Ş’nin çalıştığı projelerde yer aldı.
1995-1998’de Antalya’da Çıralı Köyüne yerleşti. Çannakkale Boğazı’nda batan Midilli Escort Kruvazörü ve Atılay Denizaltısı’nın yerlerinin bulunması ve video ile dipteki durumlarının tespiti çalışmalarında bulundu.
1998-1999 Bodrum’da “CAVURALİ”adlı Tirhandil yapımıyla uğraştı.
2000 senesinde Sualtı Araştırmaları Derneği’nin Türkiye’deki Sünger Dalgıçlarının Eğitilmesine Yönelik Hizmetlerinden, Türkiye Sanayi Dalgıçlığı ve Sualtı Mühendisliği Hizmetleri konusundaki öncü çalışmaları nedeni ile hizmet ödülüne layik görüldü. 2001, İçinde dalma teçhizatı bulunan CAVURALİ Tirhandiliyle Mavi yolculuk yapmaktadır.
|
DURMUŞ EROL
1935 yılında Yalıkavak'ta doğdum. İlkokulu burada bitirdim.1950 yılında ''Koca Şeytan'' Mehmet Kaptan ile aylıkçı olarak mehanizma'lı süngerci teknesinde çalışmaya başladım. 1951 yılında FADIL DOĞAN isimli çektirmede gemici olarak çalıştım. İstanbul-Antalya arası yük taşıdık. 1952-1953 yıllarında Yalıkavak'da deve ile yük taşımacılığı yaptım. 1954 yılında DENİZ VARAN isimli teknede gangava ile sünger avcılığına devam ettim. 1955 yılında mehanizma ile dalgıçlık yaparak sünger avcılığına devam ettim. 1955 sezonu sonu asker oldum. Askerliğimi otuzaltı ay süreyle Gölcük'de tamamlayıp Bodrum'a döndüm. 1959 yılında KAYAN DAĞLI isimli gangava teknesinde Demircinin İbrahim Kaptan yönetiminde sünger avcılığına devam ettim. 1960 yılında SELÇUKLAR isimli çektirmede yük taşımacılığı yaptım. 1961 yılnda kendi imkanlarımla mehanizma'lı bir süngerci teknesi yapıp çalışmaya başladım. Ancak imkansızlıklara bir yıl dayanabildim. 1962-1963 yıllarında KAYANDAĞLI isimli tekneyi Demircinin İbrahim Kaptan Mancorna dalış teknesi yapmıştı. Benim tekneyide yanına depozito kayığı yaptık. Böylece iki yıl birlikte çalıştık. 1964 yılında kendi tekneme balık adam teşkilatı koyup sünger avcılığına mancorna olarak devam ettim. Bu çalışmalarım Ege ve Karamanya kıyılarında devam ederken 1972 yılında Alanya'da 42 metrede ağır bir vurgun yedim. Kendi imkanlarımla aksona yapıp bu vurgunu atlattım. 1974 yılında sünger avcılığını tamamen bıraktım. Kendi imkanlarımla 12 metre boyunda bir yat yapıp turizme başladım. Bir müddet sonra onuda sattım ve halen kaptan olarak turizme devam etmekteyim.
İBRAHİM ASAR (Gaplı)
1927 yılında Bodrum Dirmil Köyü’nde doğup ilk okulu burada bitirdim. 1945 yılında Gaydura Ali ile forma dalgıçlığına başladım. 1947 sezon sonuna kadar aynı yerde sünger avcılığına devam ettim. 1947 sezon sonu asker oldum. Askerliğimi kazancı olarak Yavuz Gemisi’ nde yaptım. 1950 yılı sezon sonu terhis oldum. 1951 yılında Kel Hasan'ın Ali Öztop ile ortak mancorna makina yaptık. Bu ortaklık iki yıl devam etti. 1954 yılında Cevri Hasan kaptan ile forma dalgıçlığına mancorna olarak devam ettik. Çalışmalarımız kışında devam ediyordu. 1956 yılında Cevri Hasan'ın oğlu İbrahim’ den serbest isimli süngerci teknesini satın aldım. On yıl boyunca kendi yönetimimde forma mancorna makina olarak Ege ve Karamanya kıyılarında sünger avcılına devam ettim. 1966 yılında turgut isimli bir başka tekne daha satın alıp dalgıçlığı bıraktım. Daha sonra gangavacılığa başladım. On yıl boyuncada gangava ile sünger avcılığı yapıp 1976 yılında kendimi emekliye ayırdım. Halen Dirmil Köyü'nde yaşamaya devam ediyorum.
KEMAL ÖZSARSILMAZ
1921 yılında Bodrum'da doğdum. İlkokulu burada bitirdim. Yedi yaşında dedem Mehmet Çavuş'un yanında motorsuz yelkenli Gangava süngerci teknesinde çalışmaya başladım. Askerlik yaşıma kadar dedem ile bu şekilde sünger avcılığına devam ettim. 1941yılında asker oldum ve askerliğimi Hatayda yaptım. Askerlik dönüşümde Murat isimli gangava teknesini satın alıp kendi işimi kurdum ve sünger avcılığına devam ettim. 1957 yılında bu tekneyi sattım ve Uğur isimli tekneyi satın alıp motorlu gangava yaptım. Uzunca bir zamanda bu şekilde sünger avcılığı yaptım. 1961 yılında Bodrum'a balıkadam süngerci teşkilatı gelince bende buna uyum sağlayıp, bir Mancorna filosu kurdum. Bu filo Bitez, Murat, Kısmet, Sonbahar teknelerinden oluşuyor idi. Filomda otuz iki dalgıçla Karamanya kıyılarına açıldık ve tonlarca sünger çıkartıp ihraç ettik. Bu hızlı çalışmam üç yıl sürdü. En sevdiğim dalgıçlarımdan birisi Alanya kıyılarında ağır bir vurgun yedi. Ben onu istanbul'a götürüp tedavi ettirdim ve iyileşti. Amma bende Mancorna sünger avcılığını bıraktım. Ondan sonra denizcilik hayatıma çeşitli şekillerde balık avcılığı yaparak devam ettim. Zaman içerisinde turizmin gelişmesi ile bende bu işe ayak uydurup kendi teknem ile mavi yolculuk yaparak denizcilik hayatımı sürdürdüm. 1994 yılında Kemal Reis isimli feribot'u oğlum Uğur'a devredip denizcilik hayatımı sona erdirip istirahate çekildim...
MUZAFFER CENGİZ
1944 yılında Bodrum'da doğdum. İlk okulu burada bitirdim. 1961-1962 yıllarında Bodrum'a ilk balık adam (nargile) sistemini getiren Tosun ve Baskın'ların ekibine katılıp bir sezon aylıkçı olarak çalıştım. Ertesi yıl aynı ekip ile dalgıç olarak sünger avcılığına devam ettim. 1963 sezon sonu asker oldum. Askerliğimi Sualtı Kurtarma Komutanlığı'nda balık adam olarak tamamlayıp, 1965 yılı başlarında terhis oldum. 1965 sezonuna kendimize ait Engin Kardeşler isimli süngerci teknesinde kaptan ve dalgıç olarak çalışmaya devam ettim. Bu çalışmam Ege ve Karamanya kıyılarında, 1969 yılına kadar sürdü. 1969 sezon sonu, Gökova Körfezi, Tuzla mevkiinde, ağır bir vurgun yedim ve Bodrum Yassıada'da Batık çalışması yapan Amerikalıların basınç odasında sıkı bir tedavi görüp iyileştim. Buda benim dalış hayatımın sonu oldu. Bundan sonra Bodrum'da yat kaptanlığına başladım. Turizm sektöründeki çalışmam 1994 yılına kadar devam etti. Bundan sonra küçük bir balıkçı teknesi yaptırdım. Halen "Cihan" isimli bu teknemle Bodrum'da balıkçılık yapmaktayım..
|
